Германияда сот тутуму кандай?

24 - Июля  2017 | 5 : 12382
Германияда сот тутуму кандай?

 

Сот тутумундагы пресс-кызматынын жана массалык маалымат каражаттарынын өкүлдөрү Германияда жана Страссбург шаарында окуу жана таанышуу сапарына барып келишти.  Андагы сапарда маалымат каражаттарынын өкүлдөрүн  Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотунун пресс-катчысы А.Токтошева баштап барды. Тактап айтканда Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотунун пресс-кызматынын кызматкери А.Алышбаева, Нарын жана Жалал-Абад областынын пресс-катчылары Б.Белеков жана М.Болотов, Кыргыз Республикасынын Конституциялык палатасынын пресс-катчысы Н.Нурбекова, “Акипресс” маалымат агенттигинин редактору А.Сыдыков, ЭлТР телеканалынын корреспонденти жана оператору Кайрат Кенжебай тегин жана А.Жаналиев, “Марал FM” радиосунун кабарчысы Б.Төрөгелди уулу, Европа Биримдигинин “Кыргыз Республикасында мыйзам үстөмдүгүн бекемдөөгө көмөктөшүү” проектисинин жетекчиси Стефанос Кареклас жана проекттин эксперти М.Орозобекова, окуу жана таанышуу сапарынын алкагында 2017-жылдын 2-июлунан 7-июлуна чейин Карлсруэ шаарында жайгашкан Германиянын биринчи жана апелляциялык инстанциядагы сотторунда, Федералдык Жогорку Сотунда, Федералдык Конституциялык Сотунда, Федералдык Башкы прокуратурасында болушту.

            Маалым болгондой Германиядагы сот тутумунун башында Федералдык Жогорку Сот (ФЖС) турат, ага жарандык иштер боюнча 11 сенат, кылмыш иштер боюнча 5 сенат жана атайын маселелер боюнча 7 сенат кирет. ФЖСтин кылмыш иштер боюнча ыйгарым укуктарына, жерлердин жогорку сотторунун, сот арачылардын жана жерлердин сотторунун чон палаталарынын  өкүмдөрүнө кассациялык даттанууларды кароо кирет, ошондой эле ФЖС айыптоо жана актоо өкүмдөрүн жаны ачылган жагдайлар боюнча карай алат.  Германияда кассациялык даттанууну ревизия деп аташат экен, соттун чечимдерин ревизия жасоодо мыйзамдардын бузулушу жана туура эмес колдонулушу текшерилет. Ал эми өкүмдүн иш жагдайына ылайык келүү жүйөөлөрү текшерилбейт. ФЖСтин жарандык иштер боюнча ыйгарым укуктарына, жерлердин жогорку сотторунун чечимдерине кассациялык даттанууларды кароо кирет. Кассациялык даттануулар ФЖСтин сенаттары тарабынан каралып, сенаттын курамы ФЖСтин 5 судьясынан турат.

            Жерлердин жогорку сотторун төрагалары жетектейт, ал жерде кылмыш жана жарандык иштер боюнча сенаттар уюштурулуп, ар бир сенаттын төрагалары болот. Биринчи инстанциядагы сот катарында кылмыш иштер боюнча сенат 5 кесипкөй судьялардан куралат. Алар мамлекеттик чыккынчылык, тыңчылык, террористтик акт жана ушул сыяктуу иштерди,  же төмөнкү инстанциядагы сотторго караштуу болгон, бирок резонанстуу,  же татаал деп аныкталган иштерди да карайт. Кассациялык сот катарында, 3 судьядан турган жарандык иштер боюнча сенат төмөнкү инстанциядагы соттордун чечимдерине жана аныктамаларына даттанууларды карайт экен. 3 судьядан турган кылмыш иштер боюнча сенат участкалык соттордун өкүмдөрүнө кассациялык даттанууларды кароо боюнча сот өндүрүшүн жүргүзүшөт.

            Жерлердин соттору биринчи жана экинчи инстанциядагы соттор катарында иш алып барат. Жерлердин сотторунун курамында кылмыш жана жарандык иштер боюнча палаталар уюштурулуп, төрагалардын жетекчилиги астында болушат. Жарандык иштер боюнча палаталар 3 кесипкөй судьядан куралып, башчы катарында жерлердин сотторунун төрагасы,  же палатанын төрагасы болот. Татаал эмес иштерди жеке бир  судьянын кароосуна уруксат берилет.

Судьялардын отставка кетүү курагы 65 жаш. Ал эми Федералдык Конституциялык Соттун судьялары 68 жашты түзөт. Судьялардын кызматты ээлөө мөөнөтү төмөндөгүчө: өмүр бою дайындалгандар, белгилүү мөөнөткө дайындалгандар, сынак мөөнөткө дайындалгандар жана тапшырма менен дайындалгандар.

            Мамлекеттик соттордун тутумунда жогорку даражада Федералдык Конституциялык Соту (ФКС) турат, ал Карлсруэ шаарында жайгашкан. Ага ФКСтин 8 судьядан турган эки сенат кирет. Биринчи сенатты жана жалпы сотту төрагасы жетектейт,  ал эми экинчи сенатты вице-төрага башкарат. ФКС Контитуциянын маанисин түшүндүрүүдө жаралган талаш-тартыштарды, ошондой эле Конституция менен Германиянын жерлердин бийлиги тарабынан кабыл алынган мыйзамдарынын карама-каршылыктарынан пайда болгон талаш-тартыштарды карап, чечет.  

            Делегация Франциянын Страсбург шаарында жайгашкан Адам укуктары боюнча Европалык сотто (АУЕС) да болушту. Адам укуктары боюнча Европалык сот 47 судьядан куралган. Соттордун саны Конвенцияга кошулган мамлекеттердин санына барабар. АУЕСтин судьялары Европа Кенешинин парламенттик ассамблеясы тарабынан, мамлекеттер тарабынан берилген 3 талапкерден турган тизмеден тандалып, дайындалышат. Алар 9 жылга тандалышат жана кайра дайындалбайт. АУЕСтин көмөк көрсөтүү органы бар, ал АУЕСтин Секретариаты деп аталат. Секретариатка юристтер, административдик жана техникалык персонал, котомочулар киришет. АУЕСтин юрисдикциясы жана ыйгарым укуктары Конвенцияга кошулган мамлекеттер үчүн милдеттүү болуп эсептелинет. АУЕСке келген даттануулар биринчи эле Секретариат тарабынан каралат. Андан кийин жеке бир судья, 3 судьядан турган Комитетте, 7 судьядан турган Палатада, же 17 судьядан турган Чон Палатада каралып, чечилет.

            Сапарды улантып,   делегация Страсбург шаарында жайгашкан Европалык Парламентке барды. Европалык Парламент – бул Европа Кенешинин мыйзам чыгаруучу, өкүлчүлүк органы болуп эсептелинип, Европа Биримдигинин мамлекеттеринин жарандарын атынан депутаттардын жыйыны. Шайлоо ар бир 5 жылда жүргүзүлөт. Бүгүнкү күндө Европарламентте 785 депутат бар. Депутаттар түз, жалпы шайлоо менен тандалышат. Депутаттардын саны Европа Биримдигинин мамлекеттеринин арасынан бөлүшүтүрүлүп, ар мамлекеттин элдеринин санына жараша пропорционалдуу мандаттар бөлүштүрүлгөн. Европарламент өз алдынча төрагасын 2,5 жылга шайлайт. Европарламенттин отурумдары Страссбург шаарында өтөт.

            Окуу жана таанышуу сапарды улай, делегация Германиянын Федералдык коомдук телеканал ZDFке визит жасады. ZDF Германиянын жалпы улуттук төрт телеканалынын бири, ал эң ири жана рейтинги жогору ММКлардын катарына кирет . Телеканалдын офиси Германиянын Майнц шаарында жайгашкан. ZDFтин өкүлдөрү телеканалдын түзүлүшү, иш алып баруусу жана сот органдары менен иштешүүсү тууралуу айтып беришти.

Андан кийин алар резонанстуу сот иштерин чагылдырууга байланышкан жеке тажрыйбалары жана кызыктуу окуялары менен меймандар менен бөлүшүштү. Иш-чаранын акырында меймандарга телеканалдын имаратында жана территориясында экскурсия өткөрүп беришти.

            Бул сапар Европа Биримдигиннин “Кыргыз Республикасында мыйзам үстөмдүгүн бекемдөөгө көмөктөшүү”(Promotion of the rule of law in the Kyrgyz Republiс) долбоорунун колдоосу менен ишке ашты.

         

    Жалал-Абад областтык сотунун пресс-кызматы.

 

                                                           

Досторуң менен бөлүш

Коментарии FACEBOOK:



Тектеш жаңылыктар

2017-жылы 262 журналист куугунтуктоого кабылган 2017-жылы 262 журналист куугунтуктоого кабылган

Журналисттерди коргоо комитети (CJP) шаршембиде 2017-жылы кылмыш куугунтуктоосуна 262 журналист кабылганын жарыялады. Бул рекорддук көрсөткүч болуп эсептелет. Уюмдун маалыматы боюнча куугунтуктоолорго биринчи кезекте...

14 - Декабря  2017 | 4 : 202
Жаңгак фестивалы Арсанбапта Жаңгак фестивалы Арсанбапта

  Акыркы төрт жылдан бери жаңгак фестивалы бир топ ийгиликтерди ачыкка чыгарып жаткан учур. Тактап айтканда, акыркы учурда жаңгак өсүмдүгүнүн сапатын арттыруу, анын мөмөсүн сыртка экспорттоо колго алынып,...

8 - Ноября  2017 | 9 : 1053
УЛУУБРИТАНИЯНЫН ЭЛЧИСИ ЖАЛАЛ-АБАД ШААРЫНЫН  ЖЕТЕКЧИЛИГИ МЕНЕН... УЛУУБРИТАНИЯНЫН ЭЛЧИСИ ЖАЛАЛ-АБАД ШААРЫНЫН ЖЕТЕКЧИЛИГИ МЕНЕН...

  Улуубританиянын Кыргызстандагы элчиси Робин Орд-Смит Жалал-Абад шаарында болуп, шаар жетекчилиги менен эки тараптуу кызматташтыкты өнүктүрүү жана коомчулук байланыштарды арттыруу боюнча баарлашты. Бул...

21 - Августа  2017 | 4 : 46287
Өнөр жай продукциясынын көлөмү артууда Өнөр жай продукциясынын көлөмү артууда

    Быйылкы жылдын жети айынын жыйынтыгы менен Жалал-Абад шаарында өнөр жай продукциясын өндүрүү көлөмү артып, өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу өсүү темпи 114,2 пайызды түздү. Бул тууралуу шаар...

17 - Августа  2017 | 3 : 47275
Жалал-Абадда эгемендик майрамына карата кату даярдыктар жүрүп жатат Жалал-Абадда эгемендик майрамына карата кату даярдыктар жүрүп жатат

    Жалал-Абад шаарында Кыргыз Республикасынын Эгемендик күнүнө карата майрамдык иш-чараларды даярдоо иштери кызуу жүрүп жатат. Бул тууралуу шаар мэриясынан билдиришти. Алынган маалыматка...

16 - Августа  2017 | 3 : 1226
Кыйноолорго укук коргоо органдары да аракет кылышууда Кыйноолорго укук коргоо органдары да аракет кылышууда

    Жалал-Абад областында кыйноолорго жана башка адамгерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлоо боюнча мамиле кылуунун же жазанын түрлөрүн алдын алуу багытында кыйноолого каршы Улуттук борбор (КАУБ)...

22 - Июня  2017 | 10 : 22678
Балдар кайда эс алышат? Балдар кайда эс алышат?

      Мектептер убактылуу каалгасын жапты. Окуучулар болсо, жайкы каникулга таркашты. Айылдык балдар  болсо, эртели кеч ата-энелерине “кол-бут” болуп, чарбалык иштерине жардам беришет, жайлоодо...

8 - Июня  2017 | 11 : 361071