Мамасалы Акматов: “Областтагы талаш жерлердин көбү чечилип калды”

29 - Сентября  2017 | 6 : 2263
Мамасалы Акматов: “Областтагы талаш жерлердин көбү чечилип калды”

 

 

Учурда чек арага жакын талаштуу жерлерди тактоо иштери боюнча Кыргызстан менен Өзбекстандын атайын комиссиялары биргелешип чоң иштерди жүргүзүп жатышканы маалым. Ага биздин аймактан КРнын Өкмөтүнүн Жалал-Абад областы боюнча ыйгарым укуктуу өкүлдүн орун басары Мамасалы Акматов катышып келүүдө.  “Акыйкат” андагы иш аракеттердин жүрүшү тууралуу коомчулукка бөлүшүүнү ылайык көргөн.

 

- Мамасалы Такабаевич, айтсаңыз сүйлөшүүлөр кандай деңгээлде жүрүп, кандай натыйжалар жетишилип жатат?

- Өзүңүздөргө белгилүү болгондой жогорудагы маселе боюнча Кыргызстандын жумушчу тобунда мен областтык өкүлчүлүктүн атынан катышып келүүдөмүн. Өзбекстандын Ташкент,  Анжиян, Наманган сыяктуу областтары менен биздин областыбыздын алты району чектешет. Алар: Сузак, Базар-Коргон, Ноокен, Аксы, Ала-Бука жана Чаткал райондору. Жалпысынан 725 чакырым (км) жерибиз чектешет. Учурда анын  643чакырымын тактап, жазып бүттүк. Ал жакында  Жогорку Кеңештен да ратификациядан өткөрүлдү. Калган 81 чакырымы экинчи этапта жазылып, такталат.

 

- Экинчи этабы качан башталганы турат?

- Биз ушул күндөрү сүйлөшүүлөрдү Баткен областында улантуунун үстүндөбүз. Учурда Жогорку Кеңештеги ратификациянын жүрүшүнө байланыштуу биз тараптан азыраак кармалуу болуп калды. Андан кийин октябрь айында кайра эле Өзбекстанга барабыз, бул маселени эртелеп чечүү, бүтүрүү Президенттин да талабы. Негизи биздин өзүбүз тарапка ылайыктаган кызыкчылыктарыбыз, талаптарыбыз бар, эгер аларга туура келип, жактырылып калса мүмкүн эртерээк эле чечилип калышы деле ыктымал.

 

- Айрым жерлерде алмашуулар болду деген да сөздөр жүрөт, ал кайсы тилкелер болушу мүмкүн?

- Ооба, мисалы Сузак районунун Кара-Дарыя аймагынын этегиндеги Тешик-Таш участкасында 76 гектар жерди мурдатан эле Өзбек жарандары иштетип, пайдаланып келишкен. Бирок, жер биздин чек арага кирип калган. Ошол эле мезгилде биздин жарандар шалы эгип, пайдаланып жүргөн 50 гектардан ашык дайранын жээги (илгери Өзбекстан “Пионер лагерь” деп пайдаланып келген) Өзбекстанга карап калган. Ушул жерлерди Кара-Дарыя айыл кеңешинин депутаттары менен биргеликте карап, алмаштырдык. Ушул сыяктуу жагдайлар эске алынууда.     

 

- Бүгүнкү күндө област аймагынан жалпы канча жер чечилди десек болот?

- Эми чындыгында чек ара маселесин чечүү Президенттерибиздин туура көз карашынан улам ушундай жетишкендиктерге жетишилүүдө. Мурда билесиздер да бир да жерди бергиси келбей, сүйлөшүүлөр оорго турчу. Бирок, акыркы жагдайлар андай эмес. Айтып коё беришибиз керек, эки тараптуу мамилелердин негизинде  Жалал-Абад областы боюнча 400 гектар жерди алган болсок, аларга 100 гана гектар жер чечилди. Мындай учурлар көп эле кезигип жатат. Бирок, бул бүттү дегенге жатпайт, алдыда дагы сүйлөшүүлөр бар. Мисалы Уңгар-Тоо, Чала-Сарт сыяктуу тилкелерибиз бар. Алар боюнча да сүйлөшүлгөн, баарын өзүбүзгө калтыралы деп жатабыз, буйруса, экинчи этапта чечилет го деген ойдобуз. Албетте, бул иштер орундалганча өлкөбүздө тынчтык, туруктуулук болуп турушу кажет.

 

-Кандай жана кайсы жылдардагы документтер менен чечишип жатасыздар?

- 1920-1955-жылдардагы карталар, акыркысы эгемендүүлүк алган жылдагы(1991-ж.) келишим бар экен. Ошолордун негизинде тактоо иштери жүрүп жатат.

 

- Учурда социалдык желелерде “шайлоо шарапатында билдирбей бир топ жерлер Өзбекстанга берилип кетүүдө” дегендей маалыматтар чыга калып жатат. Сиз бул боюнча коомчулукка эмне деп айтаар элеңиз?

- Туура эмес деп айтаар элем. Ооба, социалдык желелерде “жерлерди берип ачыкка чыгарбай  атат” деген маалыматтар чыгып жатат. Эч кандай жер берилген жок. Бул маалыматтарды чыгарып жаткандар шайлоо учурунда бийликти жамандап, өздөрүнө упай алалы деген максатта болсо керек деп ойлойм. Экинчиден, чек ара боюнча жакшы иштерге тоскоолдук кылуу аракети десе да болот. Анткени биздин жакшы чечилип келе жаткан иштерге зыяны толугу менен тийип калышы мүмкүн. Тетирисинче, ошол Уңгар-Тоо, Орто-Токой өңдүү талаштуу жерлерди алалы деп, макулдашуулар максатына келип турган чеги. Мындан терс маалымат жасоо акылга сыйбаган иш деп койсо болот.

 

- Элде мурдагыдай эле айрыкча чиелүү, талаштуу жерлерде Өзбекстан тараптын талаптары өзгөчө болушу мүмкүн, басым көрсөтүшү ыктымал деген күмөн саноолор да бар. Дегеле талаштуу маселелерде кандай кармануудасыздар?

- Эки тараптын кызыкчылыгына туура келчүдөй позицияны карманып жатабыз. Алар деле эч кандай ашыкча пайданы көрүп калалы деген ойдо эмес, кайра эртерээк чечели, сиздер үчүн да ыңгайлуу, адилеттүү болсун дешүүдө. Эч кандай басымдуулук кылуу деген жок. Мисалы, мурдатан Кыргыздар жашаган жерлерди алалы дейбиз, алар деле ошондой кызыкчылыкта. Айрым жерлерди алмашуу пландалууда А биз, керек болсо өзүбүзгө пайдалуу бир метр же карыш жер үчүн да катуу талашып жатабыз.

 

- Чиелүү маселелерди чечүүдө кандайдыр бир олуттуу көйгөйлөргө тушугуп жаткан жоксуздарбы?

-Негизинен чек ара маселелери баары эле көйгөйлүү. Бир канча документтер,  далилдер менен иштейсиң. Аларды ынандыруу өзүнчө сөз. Сүйлөшүүлөр өтө курч, кызуу жүрүп жатат. Эми талаштуу жерлерди чечүүдө ар кандай болот, баары жөн эле, жеңил боло койбойт экен. Бирок, белгилеп коюшубуз керек, акыркы кездери Өзбек тарап биздин ынанымдуу далилдерибизге, аракеттерибизге түшүнүү менен карап жатышат.

 

- Маегиңизге рахмат.

Арстанбек Садыр уулу.

Досторуң менен бөлүш

Коментарии FACEBOOK:



Тектеш жаңылыктар

Чакан шаардын чактап көтөргөн жүгү бар” Чакан шаардын чактап көтөргөн жүгү бар”

Өмүржан Бабатаев, Таш-Көмүр шаарынын мэринин милдетин аткаруучу:         Азыркы кезде бардык тармактарда, анын ичинде район-шаарларда ушул жылдын тогуз ай аралыгында аткарылган иш...

16 - Ноября  2017 | 8 : 4741
Айтбай Мусаев : “Жүз  жылдык суу түтүктөрү коюлууда” Айтбай Мусаев : “Жүз жылдык суу түтүктөрү коюлууда”

    Учурда суу түтүктөрүн алмаштыруу жана суу эсептегичтерди коюу иштери жүрүп жаткан учур. Окурмандарды ушул иштердин күңгөй-тескейи туурасында кабардар кылуу максатында...

27 - Октября  2017 | 10 : 1691
Фритс Йепсен : “Келечекте мал чарба азык-түлүгүнүн маркетингине жана... Фритс Йепсен : “Келечекте мал чарба азык-түлүгүнүн маркетингине жана...

  ИФАД(айыл чарбасын өнүктүрүү эл аралык фонду -IFAD -International Fund for Agricultural Development) - аталган уюмдун мүчөлөрү болуп эсептелген өнүгүп келе жаткан мамлекеттердин айыл чарбасын өнүктүрүүгө жеңилдетилген...

9 - Октября  2017 | 5 : 52187
“Өкмөт бизге көп жардам берүүдө” “Өкмөт бизге көп жардам берүүдө”

      КРнын Өкмөтүнүн Жалал-Абад областы боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү:   Экономикалык жактан өнүгүү деңгээли боюнча республикада алдыңкы облустардын катарында...

3 - Августа  2017 | 5 : 29354
“Гектарлаган үлүш жерлер турак жай курууга мыйзамсыз берилген” “Гектарлаган үлүш жерлер турак жай курууга мыйзамсыз берилген”

Областтын прокурору Ө. Жамшитов:       Өткөн жылы областта эң көп жер, мамлекеттик сатып алуулар, жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө мыйзамдар бузулган. Акыркы жылдары жер...

24 - Марта  2017 | 10 : 47487
Эки айда элүү кырсык жүз берди Эки айда элүү кырсык жүз берди

      Жалал-Абадга жаз келгенде эле жер көчкү, суу ташкыны көпчүлүктү элеңдетет. КРнын ӨКМнин Жалал-Абад областы боюнча башкармалыгы бул жаатта кандай кадамдарды жасап жатканынан кабар...

14 - Марта  2017 | 5 : 15610
Электрондук паспорт жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат Электрондук паспорт жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат

    Ушул жылдын орчундуу окуясы жарандарга электрондук паспорт берүү жана президенттик шайлоо болот өңдөнөт. Мамлекеттик каттоо кызматынын маалымат катчысы Мелис Эржигитовдун айтымында 2017- жылдын...

15 - Февраля  2017 | 4 : 301054