Фритс Йепсен : “Келечекте мал чарба азык-түлүгүнүн маркетингине жана кайра иштетүүгө көңүл бурабыз”

9 - Октября  2017 | 5 : 52610
Фритс Йепсен : “Келечекте мал чарба азык-түлүгүнүн маркетингине жана кайра иштетүүгө көңүл бурабыз”

 

ИФАД(айыл чарбасын өнүктүрүү эл аралык фонду -IFAD -International Fund for Agricultural Development) - аталган уюмдун мүчөлөрү болуп эсептелген өнүгүп келе жаткан мамлекеттердин айыл чарбасын өнүктүрүүгө жеңилдетилген шарттарда берилип жаткан финансылык ресурстарды мобилизациялоо менен алектенген БУУнун атайын мекемеси. Анын программалары Кыргызстанда кыйла жылдан бери иш жүргүзүп келет. Кызматташтыктын кандай өнүгүп жаткандыгы тууралуу ИФАД программаларынын Кыргызстандагы жетекчиси Фритс Йепсен ой бөлүшөт.

 

-Айтсаңыз ИФАДдын Кыргызстан менен болгон кызматташтыгы кандайча ишке ашып жатат?

-Кыргыз Республикасы ИФАДга 1996-жылы кирген. Биринчи жылдары ИФАД айыл чарба долбоорлорду Бүткүл дүйнөлүк банк аркылуу каржылаган, ал эми түз каржылоосун 2011-жылы баштаган.

 

-Кыргызстан менен болгон кызматташуунун алкагында негизги басым эмнеге жасалат?

-ИФАДдын негизги максаты аз камсыз болгон айыл жергесинин өнүгүшүнө жардам берүү болуп саналат.ИФАДдын долбоорлору жайыттарды башкарууда жана жаныбарлардын ден-соолугун коргоо боюнча укуктук-нормативдик база иштеп чыгууда жана жакшыртууда, мындан сырткары КРнын Ветеринардык кызматынын потенциалын көтөрүүдө жардам берип жатат.

 

-Эмне себептен жайыт реформаларын колдоого басым жасалган?

-Кыргыз эли үчүн мал чарбачылык салттуу тармак болуп эсептелинет. Дээрлик ар бир айыл жашоочусу ушул тармак менен алектенет. Бул тармак айыл элинин тургундарынын жетиштүү жашоосунун, азык-түлүктү камсыздоосунун жана акча каражатыныннегизги булагы болуп саналат. Ошол себептен малдын өндүрүмдүүлүгүн көбөйтүү үчүн колдоо көрсөтүп жатабыз.

 

-Мал чарбачылыгын башкарууну жакшыртуу боюнча кандайдыр бир жыйынтыктар барбы?

-Биздин жасап жаткан жумушубузда жайыт реформасы тармагында элге кызмат көрсөтүлүп жаткан мал чарбачылыгынын тоют базасын жакшыртууда жана ветеринардык кызмат көрсөтүүдө өндүрүмдүүлүктүн жогорулашын байкадык. Жайкы жайыттар учурунда малдын салмагы көтөрүлүп, мындан сырткары жаныбарлардын оорусу тез кыскарып кеткендиги белгилүү болду.

 

-Региондор сизге кандай таасир калтырды, кандай маселелер жана алардын чечүү жолдору сиз тараптан белгиленди?

-Келечекте элет жеринде Жайыт пайдалануучулар бирикмесинин ишмердүүлүгүн күчөтүү маанилүү маселелерден болуп калат. Жайыт реформасын жүргүзүүгө, туруктуулукту камсыз кылууга, алардын потенциалын чыңдоого жана аларга көбүрөөк эркиндик берүүгө бир топ жылдар талап кылынды. Мындан сырткары, тамак-ашты кайра иштетүү маселеси дагы маанилүү болуп жатат. Муну менен Айыл чарба министрлиги дагы макул болду. Келечекте биз мал чарбачылыгынын азык-түлүгүнүн маркетингине жана кайра иштетүүгө көп көңүл бурабыз. Майда фермер-малчылардын интеграциясы жана алардын продукцияларын чоң рынокторго киргизүүнү жакшыртуусу жана сатуусу, дегеле бардыгы үчүн бирдей шартта жана жогорку кирешелүү болууга жардам берет.

Кыргыз Республикасы 2015-жылдын август айында Бажы экономикалык союзга кирүү туурасында документке кол койгон. Бул регионалдык союзга кирүү өлкөдө азык-түлүк коопсуздугу эл аралык стандарттарга жооп бериши жана азык-түлүк башка жөнөтүүчүлөрдүн товарлары менен атаандаштыкта туруусу керек дегенди билдирет.

Ошондой эле, айта кетчү нерсе, ИФАД жана Кыргызстандын тиешелүү органдары Кыргыз Республикасы үчүн алты жылга ИФАД программасынын стратегиялык мүмкүнчүлүктөрү долбоорунун үстүндө ишти бүтүрүштү.

Стратегиянын негизги максаты – майда фермер-малчылардын продукциясын биргелештирип кирешелүү рынокко чыгаруу. Бул стратегия иштеп кетиши үчүн жайыт комитеттеринин өнүгүшүнө ар кандай программалар аркылуу колдоо көрсөтүү керек. Болжол менен кийинки долбоорлордун каражаты 50 млн АКШ долларын түзөт. Ошондой эле, башкалар дагы ушундай эле өлчөмдө колдоо көрсөтөт деп ойлоп жатабыз.

 

-Бул стратегияны ишке ашыруу мөөнөтү кандай болот?

-Стратегия 2018-2024-жылдарга эсептелинген. “Рынокко чыгууну камсыздоо” долбоорунун дизайны ушул стратегиянын алкагында кийинки жылга күтүлүүдө.

 

-Кыргызстанда ИФАД программасынын жетекчиси катары максаттуу топторго, Жайыт пайдалануучуларга, кыргыз элине эмне каалап кетет элеңиз?

-Мен кыргызстандыктарды жакшы иштердижүргүзгөндүгүүчүн куттуктап кетким келет. ИФАД колдоо көрсөтүп жатат, бирок бардык иш-чаралар Жайыт комитеттери, Жайыт пайдалануучулар, айыл жергесинде жашаган эл аркылуу жүрүп жатат. Кыргызстандын элине ийгилик жана өнүгүүнү каалайм!

 

Нурумбет Алишев, Жалал-Абад шаары

 

 

 

Досторуң менен бөлүш

Коментарии FACEBOOK:



Тектеш жаңылыктар

Максат Абышкаев: “Биздин максат эс алуучуларга жакшы шарт жаратып... Максат Абышкаев: “Биздин максат эс алуучуларга жакшы шарт жаратып...

  Минералдык булактарга бай Жалал-Абад курорту кыйла кылымдан бери эле канчалаган элге белгилүү болуп келет. Жалал-Абад шаарын гана эмес өлкөнүн даңкын даалайга чыгара турган кооз жайлардын бири десе...

27 - Июня  2018 | 9 : 31274
Гүлзина Мөндөева, тележурналист :”Мекенчил сезим сөздө эмес жүрөктө... Гүлзина Мөндөева, тележурналист :”Мекенчил сезим сөздө эмес жүрөктө...

Гулзина Мөндөева деген ысым кыргыз журналистикасында өз ордун таап, бул тармактын өнүгүүсүнө опол тоодой салым кошуп жаткан  таланттуу, мээнеткеч кыздарыбыздын бири. Айрыкча телекөрүүчүлөргө “жоктон...

29 - Мая  2018 | 4 : 35290
Мунарбек  Куланбаев ,Токтогул районунун тургуну, чабандес-саяпкер:... Мунарбек Куланбаев ,Токтогул районунун тургуну, чабандес-саяпкер:...

  Токтогул районунун тургуну Мунарбек Кулданбаев дүйнөгө белгилүү жана жоголуп бара жаткан чаар жылкыларды багып келет.  Кыргыз элинин тарыхы камтылган жылкыларды изилдегенине 10 жыл болсо, үйүр...

7 - Марта  2018 | 9 : 47445
Дамира Алимжанова, Жалал-Абад областтык Аялдар кеңешинин төрайымы:... Дамира Алимжанова, Жалал-Абад областтык Аялдар кеңешинин төрайымы:...

  Статистикалык маалыматка таяна турган болсок, Жалал-Абад областында бир миллион эки жүз миңден ашуун калк жашаса,  анын  52 пайызын аялзаты түзөт экен. Демек, жергебизде аруулукту кучагына камтыган,...

7 - Марта  2018 | 10 : 43460
Чакан шаардын чактап көтөргөн жүгү бар” Чакан шаардын чактап көтөргөн жүгү бар”

Өмүржан Бабатаев, Таш-Көмүр шаарынын мэринин милдетин аткаруучу:         Азыркы кезде бардык тармактарда, анын ичинде район-шаарларда ушул жылдын тогуз ай аралыгында аткарылган иш...

16 - Ноября  2017 | 8 : 47325
Айтбай Мусаев : “Жүз  жылдык суу түтүктөрү коюлууда” Айтбай Мусаев : “Жүз жылдык суу түтүктөрү коюлууда”

    Учурда суу түтүктөрүн алмаштыруу жана суу эсептегичтерди коюу иштери жүрүп жаткан учур. Окурмандарды ушул иштердин күңгөй-тескейи туурасында кабардар кылуу максатында...

27 - Октября  2017 | 10 : 16323
Мамасалы Акматов: “Областтагы талаш жерлердин көбү чечилип калды” Мамасалы Акматов: “Областтагы талаш жерлердин көбү чечилип калды”

    Учурда чек арага жакын талаштуу жерлерди тактоо иштери боюнча Кыргызстан менен Өзбекстандын атайын комиссиялары биргелешип чоң иштерди жүргүзүп жатышканы маалым. Ага биздин...

29 - Сентября  2017 | 6 : 22435