“Журналисттик карьера жана медиа өнөктөштүк” аттуу долбоор жаштар үчүн нускама болду

14 - Декабря  2017 | 10 : 31482
“Журналисттик карьера жана медиа өнөктөштүк” аттуу долбоор жаштар үчүн нускама болду

 

 

        Журналистика – кесип. Анткени, аны аркалаган адам белгилүү убакыт бою иштейт. Мына ошондуктан коомго маалымат таркатууда журналистердин орду опол тоодой чоң десек жаңылышпайбыз. Азыркы учурда дүйнө журналистикадан сырткары жашай албайт, тарых андан алыс кетпейт. Жаштарга терең билим берүүгө, алардын интеллектисин өстүрүүгө талбай аракеттер көрүлүп жатат.

Жалал-Абад областынын Базар-Коргон районундагы Арстанбап жергесинде 2017-жылдын 3-8-август күндөрү “Журналисттик карьера жана медиа-өнөктөштүк” аттуу жаштар үчүн медиа-лагер өткөрүлдү. Анын алкагында чек ара жана улуттар аралык маселелерди чагылдыруу боюнча атайын окуулар жүргүзүлдү. Бул иш чара “Жаш жарандарды өнүктүрүү” коомдук фонду тарабынан өткөрүлүп, АКШнын Кыргызстандагы элчилигинин астындагы Демократиялык комиссиясы тарабынан каржыланды..

 Аталган лагерге жалпысынан 30га жакын катышуучулар алдын ала атайын билдирмелер аркылуу тандалып алынды. Лагердин жүрүшүндө азыркы учурда массалык маалымат каражаттарында иштеп жатышкан жана башка да маалымат таркатуу булактары менен кызматташып жатышкан жаш журналисттер, жаш фрилансерлер жана маалымат таркатуу майданында алектенгиси келген жаштар, жалпы билим берүүчү мектептердин жогорку класстарынын ынтызар окуучулары катышышты. Тренингдердин катышуучулары Жалал-Абад, Ош, Баткен областтарынын аймактарынан келишкен.

Ар тараптан келген катышуучуларга тренер болгон медиа-эксперт Руслан Калматов буларга токтолду.

 - Эң негизгиси катышуучулары окуу процессине кызыгуу менен жандуу катышышты жана программада белгиленген билимдерди, маалыматтарды, практикалык тажрыйбаларды ала алышты. Бул алардын журналистикага кызыгуусу, маалымат таркатуу чөйрөсүндө активдүү жана жигердүү аракет кылуу максаттарынын бар экендиги жана өздөрүнүн журналисттик практикасын өнүктүрүү үчүн кененирээк билимдерге, кошумча тажрыйбаларга ээ болгулары келгендигинин натыйжасында мүмкүн болду. Алар бир гана бул менен гана чектелип калбастан журналист жөн гана маалыматты “жыйнап” жана “таркатуучу” киши эместиги, ал баарыдан мурда жыйналган маалыматтарды “иштеп чыга” турганы, себеби коомго так жана текшерилген пайдалуу маалыматтар керектиги, коом үчүн чындыкты издеп, таап, таркаткан киши гана журналист болоору түшүнүктүү болду.

Бул жайкы медиа-лагерь Артсанбап эс алуу пансионатында өтүп, жайы ыңгайлуу жана тренингдерди өткөрүү үчүн уюштуруучулар тарабынан бардык керектүү шарттар түзүлдү. Медиа-лагерь беш күнгө созулуп, программага ылайык, катышуучулардын кенен билим-маалыматтарга ээ болуусу үчүн керектүү өлчөмдө таркатма материалдар даярдалып, кызыктуу маданий-спорттук иш чаралар менен да коштолду.

Ал эми алыскы Аксы районунун Кара-Жыгач айылынан келген Наргиза Канжарбекова бул беш күндүк семинар келечегине жол ачып, багыт бергенин айтат. - Журналист жана журналисттер жамааты коомго чынчыл, так жана даана маалыматтарды таркатуу үчүн кандай этикалык нормаларды карманышы керектигин, кандай нормаларга жол койбоо зарылдыгын, мунун кесепеттери эмнеге алып келерин так байкадым. Ошондой эле этикалык нормаларды иштеп чыгып, аны кармануу ар бир журналисттик жамаат үчүн зарыл экенин тушүндүм. Азыркы тапта Ош мамлекеттик университетинин алдында ачылган Үмүт радиосунда кабарчы жана алыпбаруучу кызматты аркалап жатам. Андан сырткары Ынтымак Media Groupто бир айлык сыноо мөөнөтүндө жүрөм. Буйруса ал жакта дагы иштейин деген оюм бар.

Маалымат – коомдун өсүп-өнүгүшү үчүн өтө маанилүү экенин, анын коомдук мааниси олуттуу экенин, ошондуктан маалымат таркатуу тармагына чоң жоопкерчилик жүктөлгөнүн жана маалыматты жаңы таркатууну коомдук кызыкчылыктар үчүн пайдалануу зарылдыгын керек экендигин түшүнүштү дейт Жаш жарандарды өнүктүрүү фондунун аткаруучу директору, долбоордун  менеджери Майрамбек Адылбеков. Анын айтымында медиа-лагердин катышуучулары журналистика жаатындагы айрым багыттар боюнча кененирээк түшүнүктөрдү алганын айтып өттү.

-Алсак, катышуучулар коом түшүнүгүн алышты, аны өнүктүрүүнүн ар тараптуу шарттарын, коомдун туруктуулугун бекемдөнүн шарттарын, коом менен адамдын ортосундагы жандуу байланыштарды, жарандардын коомдук туруктуулукту камсыз кылуудагы ордун жана ролун, коомдун ар кайсы чөйрөлөрүнүн өз ара тыгыз байланышын жана кызыкчылыктарын, ордун дана ролун жакшы түшүнүп калышты. Демек, коомду кантип жакшыртуу боюнча түшүнүктөргө ээ болушту. Ал эле эмес, чек ара түшүнүгүн, алар боюнча чыр-чатактардын келип чыгуу тарыхын, себептерин үйрөнүштү. Алар эми чек ара маселесин кантип чагылдырууну, кантип чагылдырбоо керектигин так билишет. Ошондой эле чек ара маселесин чечүү боюнча коомдук сунуштарды таркатуу көндүмдөрүнө ээ болушту. Чек ара боюндагы аймактардын көйгөрлөрү, аларды чагылдыруунун талаптары тууралуу кеңири түшүнүк алышты. Андан сырткары катышуучулар Катышуучулар эми маалыматтарды таркатууда негизги принциптер тактык, объективдүүлүк, бейтараптык, баланстуулук, калыстык экенин жана бул принциптерди практикада кандайча колдонуу жагын билишет дейт – Майрамбек мырза.

 Коомго таркатылган маалыматтын тактыгы үчүн “биринчи булак”, “инсайдер”, “расмий булак”, “окуянын күбөсү”, “эксперт”, “кошумча булактар” деген түшүнүккө ээ болушту. Эми алар маалымат булактары менен туура иштей алышаарын белгилүү журналист, долбоордун тренери Жалил Сапаров белгиледи.

 

Ал: - Журналистиканын миссиясы маалыматтарды (фактыларды) жыйнап, иштеп чыгып жана таркатуу аркылуу коомдун өсүп-өнүгүшүнө кызмат кылуучу өзгөчө бир система экенин жакшы түшүнүп алышты. Ошентип, журналистиканын миссиясын түшүнүү менен анын коомду жакшыртуудагы ордун жана ролун таасын билип алышты. Ошондой эле, журналистиканын абалынан коомдун абалы да көз каранды болору тастыкталды-дейт. Катышуучулар конфликттер, алардын келип чыгуу себептери, алардын классификациясы, аларды болтурбоо жана чечүү маселесиндеги журналистиканын, маалымат таркатуунун орду жана ролу, мааниси тууралуу кеңири түшүнүктөргө ээ болушту. Алар Кыргызстандагы маанилүү эсептелген конфликттүү кырдаалдардын келип чыгуу себептерин, алар боюнча маалыматтарды кандай таркатуу же таркатпоо керектигин так билишет. Азыркы журналистика чөйрөсүндөгү кетирилип жаткан катачылыктарды даана билишет жана айыпташат. Адам укуктары тууралуу эл аралык негизги документтерди, андагы талаптарды, улут менен жаран түшүнүгүн жакшы билишет. Алар Кыргызстандагы улуттар аралык кандай көйгөйлөр барлыгын, алар кандайча туура эмес чагылдырылып жатканын өздөрү иликтеп чыгышып, бул боюнча билимдери бекемделди.

Ошондой эле лагерде тренерлер тарабынан катышуучуларга британиялык таанымал журналист, устат Дэвид Рэндаллдын эл аралык мааниде эң жакшы баркталган “Универсалдуу журналист” аттуу окуу китеби жана уюштуруучулар тарабынан даярдалган сертификаттар таркатылып берилди. Ал эми лагердин катышуучулары мындай иш- чаралардын тез-тез болуусун жана мындай долбоорлор менен дагы көп иштешээрин баса белгилеп өтүштү.

 

Бул макала “Журналисттик карьера жана медиа өнөктөштүк” аттуу долбоорунун алкагында Кыргыз Республикасындагы АКШ Элчилигинин Демократиялык комиссиясынын каржылык колдоосу менен даярдалган.

«Бул долбоор Кыргыз Республикасындагы АКШ Элчилиги тарабынан каржыланган. Бул жерде келтирилген сунуштар, корутундуулар жана пикирлер, авторлордун оюн гана билдирет. АКШ мамлекеттик департаментинин коз карашына дал келбеши мүмкүн»

 

Элиза Капарова, долбоордун катышуучусу, «Акыйкат» газетасынын кабарчысы

Досторуң менен бөлүш

Коментарии FACEBOOK:



Тектеш жаңылыктар

Башкы плансыз болочок күткөн шаар Башкы плансыз болочок күткөн шаар

  Жалал-Абад шаары алгач шаар статусун алгандан тартып, 1950-жылы шаардын өнүгүшү үчүн алгачкы башкы (генералдык-генплан) планы бекитилген. Областтык керек-жарак коому, түштүк кыргыз жаңгак токойлору...

29 - Мая  2018 | 4 : 160
Ара жолдо калган балдар, же алардын укугун ким коргойт? Ара жолдо калган балдар, же алардын укугун ким коргойт?

  Акыркы убакта төрөлбөй жатып кордолуп, эс тартпай жатып зордукталып жаткан келечек муундар тууралуу жүрөк үшүн алган окуялар катталып, баласы бардын башын катырып жатканы да ырас. Айрыкча социалдык...

29 - Мая  2018 | 4 : 2063
Коом жек көрүп, бирок көбөйүүгө жол берген дарт Коом жек көрүп, бирок көбөйүүгө жол берген дарт

    Май айынын үчүнчү жекшембиси СПИДден каза болгон жарандарды эскерүү күнү катары белгиленет. Маалыматка ылайык, дүйнөдө ушул күнгө чейин 35 миллионго жакын, ал эми Кыргызстанда 1800дөн ашса,...

29 - Мая  2018 | 4 : 4742
Балдар үйү жоюлабы? Балдар үйү жоюлабы?

  Акыркы жылдары каралбай калган балдардын саны өсүүдө. Ага карабастан мамлекет балдар үйлөрүн оптималдаштыруу кадамын жандантууну көздөөдө. Максат-балдар үйүндө тарбияланган балдарды жакындарына...

11 - Мая  2018 | 10 : 1560
«Үй-бүлөдөгү зордук-зомбулук……» «Үй-бүлөдөгү зордук-зомбулук……»

  Күндөн күнгө уруп-токмоктоого дуушар болгон аялда коргонуу инстинкти пайда болот да, аффектик абалда ар кандай күтүлбөгөн кадамдарга барышы мүмкүн.Көпчүлүк учурларда мындай кол салуулар кылмышка алып...

11 - Мая  2018 | 10 : 4137
Көрсөткүчү жакшы, келечеги инвесторго муктаж “Кыргызнефтегаз” ААКы Көрсөткүчү жакшы, келечеги инвесторго муктаж “Кыргызнефтегаз” ААКы

  Быйылкы жылы  Кочкор-Атадагы “Кыргызнефтегаз” ААКсы  өзүнө тиешелүү иш ыргагын  кызуу колго алып, областтын экономикалык көрсөткүчүн алдыга чыгарууга чоң салым кошо  баштады. Анткени...

11 - Мая  2018 | 11 : 1462
Кайра иштетүү жанданды... Кайра иштетүү жанданды...

  Област аймагында биринчи кварталда кайра иштетүү тармагы жанданды. Жаңы өндүрүштөрдү ишке киргизүү иш-чараларынын алкагында  үч айда 18 жаңы ишкана ишке кирди. Талаа иштери кызуу жүрүп жатат. Ушул...

4 - Мая  2018 | 4 : 3768