Башкы плансыз болочок күткөн шаар

29 - Мая  2018 | 4 : 159
Башкы плансыз болочок күткөн шаар

 

Жалал-Абад шаары алгач шаар статусун алгандан тартып, 1950-жылы шаардын өнүгүшү үчүн алгачкы башкы (генералдык-генплан) планы бекитилген. Областтык керек-жарак коому, түштүк кыргыз жаңгак токойлору боюнча башкармалыктар уюштурулуп, кичи райондор пайда болгон. Ага чейин пиво заводу-аэропорт жана башкалар курулган. Жалал-Абад шаарынын өнүгүүсүнө түрткү болуучу башкы планы тууралуу Жалал-Абад регионалдык шаар курулушу жана архитектура башкармалыгынын башчысы Бакытбек Байжигитов менен ой бөлүштүк.  

 

- Шаардын башкы планы эмне үчүн түзүлөт?

-Башкы план шаар курулуш саясатын долборлоону уюштуруунун омоктуу багыттарын аныктоочу негизги документ.  Жаңы экономикалык шарттарда генплан шаардын 25-30 жыл алдыга өсүү темпин жана шаардын курулуш тартиптерин аныктайт жана ошол макстатта түзүлөт.  Шаардагы калктын өсүшү менен шаардын генпланын өзгөртүп турууга аргасыз болобуз.

-Буга чейин канча жолу өзгөртүлдү?

-Шаардын башкы планы1978-жылы «Кыргызгипрострой»  долбоорлоо институту жана 2005-жылы «КНИИП градостроительства»  долбоорлоо институту тарабынан иштелип чыккан. Аны шаардык кеңештин депутаттары бекитет.  2005-жылкы долбоору 2009-жылы 16-мартта шаардык кеңештин №3 токтому менен бекитилген. Кабыл алынган планда, шаардын архитектура жана шаар курулуш багыты аныкталып, алдыга өсүү темпи көрсөтүлгөн.

-Ошол кабыл алынган  башкы план шаардын  канча аймагын өзүнө камтыган?

-Жалал-Абад шаарынын учурдагы ээлеген аймагы – 2499,0 га жер аянтын түзөт, мындан сырткары Жалал-Абад шаарына караштуу «Тайгараев» аймактык башкаруусу – 2543,0  жана «Кызыл-Суу» айылы 3686,0га жер аянтын камтыйт. Шаардын аймагы, административдик жактан баш ийген «Тайгараев» аймактык башкаруусу жана Кызыл-Суу айылы менен чектешпейт, ортосун Сузак районуна караштуу жер аянттары бөлүп турат.

-Айтсаңыз, сиз жогоруда калктын өсүшү менен шаардын генпланын өзгөртүп турууга аргасыз болобуз дебедиңизби, учурда абал кандай? Генпланды өзгөртүү маселеси жокпу, дегеле бүгүнкү күндө башкы план өзү барбы?

-Ачыгын айтканда учурда шаардын башкы планы жок десек болот. Анткени жашоочулардын саны кескин өсүп кеткендигине байланыштуу жаңылоо, кеңейтип өзгөртүү, зарылчылыгы чыккан. Шаардын башкы планын корректировкалап, өзгөртүү киргизүү үчүн, 2017-жылы шаардык кеңеш тарабынан 1 млн. сом акча каражаты бөлүнүп берилген. «КНИИП градостроительства»  иституту тарабынан келишим түзүлүп, жумуштар башталды.

Шаардын курулуш  багытын, укуктук жактан зоналарын аныктоо жана колдонуу саясатын так аныктоо үчүн «Жалал-Абад шаарында курулуш жана жер пайдалануу эрежеси» иштелип чыккан. Аталган эреже АКШнын Эл аралык Өнүктүрүү агенствосунун техникалык жардамынын алкагында ЮСАИД уюмунун колдоосу менен ишке ашырылмай болууда. Ал эреже Жалал-Абад шаардык кеңеши тарабынан бекитилген. Анда өзгөртүүлөр киргизилгендигине байланыштуу шаарды төмөнкү зоналарга бөлүү каралган:

- Борбордук коомдук-ишкердик , турак-жай, атайын зоналар, коммуналдык жана транспорттук, өнөр-жай, ренкреациялык жана айыл-чарбага пайдалануу зоналары сыяктуу.  Эгерде жогорудагы эреже ишке ашып калса, бир топ эле негиздүү иштер жүрмөк.

-2005-жылдан кийин шаардагы бир топ жерлерди өз билемдик менен басып алган жарандар бар. Ал жерлердин колдонуу багыттары кандай өзгөрүп келүүдө? 

 -Ооба, чынында азыркы учурда, шаардын өнүгүү багыты бир кыйла өзгөрүүлөргө дуушар болгон, тактап айтканда, өнөр-жай зонасындагы «Живпром» участкасында 2006-жылдын баштап жер аянттарын, атуулдар тарабынан  өз алдынча ээлеп алуунун негизинде, турак-жай зонасы пайда болгон жана бир канча менчик аянттарын колдонуу багыты өзгөртүлгөн, эски «Пахта тазалоочу» заводду ээлеген жер аянты да менчикке өтүп, борбордук жерлери коомдук-ишкерлер зонасына которулган.

-Эми кооптуулук жөнүндө да сөз кыла кетсеңиз, мисалы шаардын чок ортосунда жайгашкан аэропорттун жакын жака белин менчик үйлөр басып кетти. Бул жагдай сиздерде канчалык эске алынган?

-Ооба, биз шаардык кеңештин депутаттары менен биргеликте карап чыкканбыз. Анда шаардын башкы планында да, «Жалал-Абад шаарында курулуш жана жер пайдалануу эрежесинде» да аэропорт шаардын ортосунда жайгашып калгандыгына байланыштуу,  шаардан сырткы аймакка чыгарылуусу белгиленген. Ордуна көп кабаттуу үйлөрдү куруу жана эс алуу зоналарын түзүү көрсөтүлгөн. Мындан сырткары Бекмамат Осмонов көчөсүндө орун алган КР Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматына караштуу Жалал-Абад областтык №10-жаза аткаруу мекемеси орун алган. Бул жаңы генпланга киргизилген эмес. Шаардыктардын коопсуздугу үчүн бул мекемени да шаардан сырткары башка аймакка көчүрүү керек. Башка мүмкүнчүлүк жок.  

- Учурда шаарда казуу, кеңейтүү сыяктуу иштер жүргөнсүйт, жагымсыз да учурайт экен. Бул иштер келечекте дайын болуучу башкы планга ылайык келеби?

-Биз, учурда шаардын аймагында көчөлөрдү кеңейтүүгө аргасызбыз. Анткени унаа каражаттары күн санап өсүүдө ошондуктан жолдорду кеңейтүү керек жана учурда ал иштер кызуу жүрүүдө. Мисалы 2015-2016-жылдары борбордук Ленин көчөсү кеңейтилди жана быйылкы жылда Пушкина жана Чехова көчөлөрүндө кеңейтүү боюнча иштер кызуу жүрүүдө.

 

Элиза АКЖОЛТОЕВА 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Досторуң менен бөлүш

Коментарии FACEBOOK:



Тектеш жаңылыктар

Ара жолдо калган балдар, же алардын укугун ким коргойт? Ара жолдо калган балдар, же алардын укугун ким коргойт?

  Акыркы убакта төрөлбөй жатып кордолуп, эс тартпай жатып зордукталып жаткан келечек муундар тууралуу жүрөк үшүн алган окуялар катталып, баласы бардын башын катырып жатканы да ырас. Айрыкча социалдык...

29 - Мая  2018 | 4 : 2061
Коом жек көрүп, бирок көбөйүүгө жол берген дарт Коом жек көрүп, бирок көбөйүүгө жол берген дарт

    Май айынын үчүнчү жекшембиси СПИДден каза болгон жарандарды эскерүү күнү катары белгиленет. Маалыматка ылайык, дүйнөдө ушул күнгө чейин 35 миллионго жакын, ал эми Кыргызстанда 1800дөн ашса,...

29 - Мая  2018 | 4 : 4741
Балдар үйү жоюлабы? Балдар үйү жоюлабы?

  Акыркы жылдары каралбай калган балдардын саны өсүүдө. Ага карабастан мамлекет балдар үйлөрүн оптималдаштыруу кадамын жандантууну көздөөдө. Максат-балдар үйүндө тарбияланган балдарды жакындарына...

11 - Мая  2018 | 10 : 1560
«Үй-бүлөдөгү зордук-зомбулук……» «Үй-бүлөдөгү зордук-зомбулук……»

  Күндөн күнгө уруп-токмоктоого дуушар болгон аялда коргонуу инстинкти пайда болот да, аффектик абалда ар кандай күтүлбөгөн кадамдарга барышы мүмкүн.Көпчүлүк учурларда мындай кол салуулар кылмышка алып...

11 - Мая  2018 | 10 : 4137
Көрсөткүчү жакшы, келечеги инвесторго муктаж “Кыргызнефтегаз” ААКы Көрсөткүчү жакшы, келечеги инвесторго муктаж “Кыргызнефтегаз” ААКы

  Быйылкы жылы  Кочкор-Атадагы “Кыргызнефтегаз” ААКсы  өзүнө тиешелүү иш ыргагын  кызуу колго алып, областтын экономикалык көрсөткүчүн алдыга чыгарууга чоң салым кошо  баштады. Анткени...

11 - Мая  2018 | 11 : 1460
Кайра иштетүү жанданды... Кайра иштетүү жанданды...

  Област аймагында биринчи кварталда кайра иштетүү тармагы жанданды. Жаңы өндүрүштөрдү ишке киргизүү иш-чараларынын алкагында  үч айда 18 жаңы ишкана ишке кирди. Талаа иштери кызуу жүрүп жатат. Ушул...

4 - Мая  2018 | 4 : 3766
Зомбулуктун кесепетин түшүндүрүп жең Зомбулуктун кесепетин түшүндүрүп жең

          Жалал-Абад областтык ички иштер башкармалыгынан билдирилгендей, областта жыл башынан бери 242 атуул үй бүлөлүк зомбулукка дуушар болуп, 242 жаранга коргоо ордери берилди. Анын...

4 - Мая  2018 | 5 : 083