Башкы плансыз болочок күткөн шаар

29 - Мая  2018 | 4 : 1515
Башкы плансыз болочок күткөн шаар

 

Жалал-Абад шаары алгач шаар статусун алгандан тартып, 1950-жылы шаардын өнүгүшү үчүн алгачкы башкы (генералдык-генплан) планы бекитилген. Областтык керек-жарак коому, түштүк кыргыз жаңгак токойлору боюнча башкармалыктар уюштурулуп, кичи райондор пайда болгон. Ага чейин пиво заводу-аэропорт жана башкалар курулган. Жалал-Абад шаарынын өнүгүүсүнө түрткү болуучу башкы планы тууралуу Жалал-Абад регионалдык шаар курулушу жана архитектура башкармалыгынын башчысы Бакытбек Байжигитов менен ой бөлүштүк.  

 

- Шаардын башкы планы эмне үчүн түзүлөт?

-Башкы план шаар курулуш саясатын долборлоону уюштуруунун омоктуу багыттарын аныктоочу негизги документ.  Жаңы экономикалык шарттарда генплан шаардын 25-30 жыл алдыга өсүү темпин жана шаардын курулуш тартиптерин аныктайт жана ошол макстатта түзүлөт.  Шаардагы калктын өсүшү менен шаардын генпланын өзгөртүп турууга аргасыз болобуз.

-Буга чейин канча жолу өзгөртүлдү?

-Шаардын башкы планы1978-жылы «Кыргызгипрострой»  долбоорлоо институту жана 2005-жылы «КНИИП градостроительства»  долбоорлоо институту тарабынан иштелип чыккан. Аны шаардык кеңештин депутаттары бекитет.  2005-жылкы долбоору 2009-жылы 16-мартта шаардык кеңештин №3 токтому менен бекитилген. Кабыл алынган планда, шаардын архитектура жана шаар курулуш багыты аныкталып, алдыга өсүү темпи көрсөтүлгөн.

-Ошол кабыл алынган  башкы план шаардын  канча аймагын өзүнө камтыган?

-Жалал-Абад шаарынын учурдагы ээлеген аймагы – 2499,0 га жер аянтын түзөт, мындан сырткары Жалал-Абад шаарына караштуу «Тайгараев» аймактык башкаруусу – 2543,0  жана «Кызыл-Суу» айылы 3686,0га жер аянтын камтыйт. Шаардын аймагы, административдик жактан баш ийген «Тайгараев» аймактык башкаруусу жана Кызыл-Суу айылы менен чектешпейт, ортосун Сузак районуна караштуу жер аянттары бөлүп турат.

-Айтсаңыз, сиз жогоруда калктын өсүшү менен шаардын генпланын өзгөртүп турууга аргасыз болобуз дебедиңизби, учурда абал кандай? Генпланды өзгөртүү маселеси жокпу, дегеле бүгүнкү күндө башкы план өзү барбы?

-Ачыгын айтканда учурда шаардын башкы планы жок десек болот. Анткени жашоочулардын саны кескин өсүп кеткендигине байланыштуу жаңылоо, кеңейтип өзгөртүү, зарылчылыгы чыккан. Шаардын башкы планын корректировкалап, өзгөртүү киргизүү үчүн, 2017-жылы шаардык кеңеш тарабынан 1 млн. сом акча каражаты бөлүнүп берилген. «КНИИП градостроительства»  иституту тарабынан келишим түзүлүп, жумуштар башталды.

Шаардын курулуш  багытын, укуктук жактан зоналарын аныктоо жана колдонуу саясатын так аныктоо үчүн «Жалал-Абад шаарында курулуш жана жер пайдалануу эрежеси» иштелип чыккан. Аталган эреже АКШнын Эл аралык Өнүктүрүү агенствосунун техникалык жардамынын алкагында ЮСАИД уюмунун колдоосу менен ишке ашырылмай болууда. Ал эреже Жалал-Абад шаардык кеңеши тарабынан бекитилген. Анда өзгөртүүлөр киргизилгендигине байланыштуу шаарды төмөнкү зоналарга бөлүү каралган:

- Борбордук коомдук-ишкердик , турак-жай, атайын зоналар, коммуналдык жана транспорттук, өнөр-жай, ренкреациялык жана айыл-чарбага пайдалануу зоналары сыяктуу.  Эгерде жогорудагы эреже ишке ашып калса, бир топ эле негиздүү иштер жүрмөк.

-2005-жылдан кийин шаардагы бир топ жерлерди өз билемдик менен басып алган жарандар бар. Ал жерлердин колдонуу багыттары кандай өзгөрүп келүүдө? 

 -Ооба, чынында азыркы учурда, шаардын өнүгүү багыты бир кыйла өзгөрүүлөргө дуушар болгон, тактап айтканда, өнөр-жай зонасындагы «Живпром» участкасында 2006-жылдын баштап жер аянттарын, атуулдар тарабынан  өз алдынча ээлеп алуунун негизинде, турак-жай зонасы пайда болгон жана бир канча менчик аянттарын колдонуу багыты өзгөртүлгөн, эски «Пахта тазалоочу» заводду ээлеген жер аянты да менчикке өтүп, борбордук жерлери коомдук-ишкерлер зонасына которулган.

-Эми кооптуулук жөнүндө да сөз кыла кетсеңиз, мисалы шаардын чок ортосунда жайгашкан аэропорттун жакын жака белин менчик үйлөр басып кетти. Бул жагдай сиздерде канчалык эске алынган?

-Ооба, биз шаардык кеңештин депутаттары менен биргеликте карап чыкканбыз. Анда шаардын башкы планында да, «Жалал-Абад шаарында курулуш жана жер пайдалануу эрежесинде» да аэропорт шаардын ортосунда жайгашып калгандыгына байланыштуу,  шаардан сырткы аймакка чыгарылуусу белгиленген. Ордуна көп кабаттуу үйлөрдү куруу жана эс алуу зоналарын түзүү көрсөтүлгөн. Мындан сырткары Бекмамат Осмонов көчөсүндө орун алган КР Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматына караштуу Жалал-Абад областтык №10-жаза аткаруу мекемеси орун алган. Бул жаңы генпланга киргизилген эмес. Шаардыктардын коопсуздугу үчүн бул мекемени да шаардан сырткары башка аймакка көчүрүү керек. Башка мүмкүнчүлүк жок.  

- Учурда шаарда казуу, кеңейтүү сыяктуу иштер жүргөнсүйт, жагымсыз да учурайт экен. Бул иштер келечекте дайын болуучу башкы планга ылайык келеби?

-Биз, учурда шаардын аймагында көчөлөрдү кеңейтүүгө аргасызбыз. Анткени унаа каражаттары күн санап өсүүдө ошондуктан жолдорду кеңейтүү керек жана учурда ал иштер кызуу жүрүүдө. Мисалы 2015-2016-жылдары борбордук Ленин көчөсү кеңейтилди жана быйылкы жылда Пушкина жана Чехова көчөлөрүндө кеңейтүү боюнча иштер кызуу жүрүүдө.

 

Элиза АКЖОЛТОЕВА 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Досторуң менен бөлүш

Коментарии FACEBOOK:



Тектеш жаңылыктар

Майда эмес маселелер арбын Майда эмес маселелер арбын

Жалал-Абад областтык өкүлчүлүгүндө өткөн коллегияда жарандарды турак жай менен камсыз кылуу, административдик башкаруунун  абалы  ошондой эле  тарых жана маданият жылындагы аткарылып жаткан иштер...

6 - Июня  2016 | 18 : 71044
ВИЧ илдети баш ооруга айланууда ВИЧ илдети баш ооруга айланууда

  Област аймагында бүгүнкү күндө  708 атуул ВИЧ/СПИД илдетин жуктуруп алган, анын 76сын жашы жете элек өспүрүмдөр түзөт. Мындай маалымат областтык саламаттыкты сактоонун координациялык кеңешменин Ноокен...

6 - Июня  2016 | 18 : 111315
Секелектердин тагдыры сестентет Секелектердин тагдыры сестентет

Областта акыркы үч жылда 15-17 жаштагы кыздардын турмушка чыгуусу көбөйдү.  Ага мисал иретинде 2013-жылы 146 кыз үй-бүлө курган. Андан кийинки жылы 205 кыз мектепти бүтпөй турмуш жолуна аттанган. Былтыр  212 өспүрүм кыз...

6 - Июня  2016 | 18 : 42846
Үй курганга жер берчи Үй курганга жер берчи

2009-жылы республикада сугат аянттарды турак-жай үчүн бөлүп берүүгө мораторий жарыяланган. Ага чейин өлкө аймагында 38  миң  адам  айыл чарба жерлеринин сугат жайларына 42 миӊ турак  жай куруп алган. Бирок,...

7 - Июня  2016 | 12 : 451040
Шаардыктар көчөнү кеңейтүүнү каалады Шаардыктар көчөнү кеңейтүүнү каалады

Жалал-Абад шаарынын  Ленин көчөсүн кеңейтүүнүн  экинчи этабы башталды. Борбордук жолду кеңейтүү  жумушун колго алган шаар бийлигинин  аракетин  шаар жашоочулары гана эмес,  областтын  калкы да...

10 - Июня  2016 | 16 : 40537
ЖАЛАЛ-АБАДДА ЭСКИ ТӨРӨТ ҮЙҮНҮН ИМАРАТЫН ЖАНА ЖЕРИН КИМ САТКАН? ЖАЛАЛ-АБАДДА ЭСКИ ТӨРӨТ ҮЙҮНҮН ИМАРАТЫН ЖАНА ЖЕРИН КИМ САТКАН?

Жалал-Абад шаарынын прокуратурасы быйылкы 17-майда Жалал-Абад областынын райондор аралык сотуна доо арыз менен кайрылып, Жалал-Абад шаарынын мэриясынын 2009-жылдын 26-июнундагы №41 жер аянтын сатуу жана сатып алуу...

15 - Июня  2016 | 10 : 31322
Бизнес-форум – дыйкан менен ишкерге көпүрө Бизнес-форум – дыйкан менен ишкерге көпүрө

Жалал-Абад шаарында  21-22-июнь күндөрү  айыл чарба азыктарын жарнамалоону жана областка инвестиция тартууну көздөгөн  II Эл аралык  бизнес форум   болуп өттү.  Анда  айыл чарба азыктарынын...

27 - Июня  2016 | 12 : 221660